← Alle thema's
🌡️
De temperatuur
De meest vertrouwde weergrootheid.
Wat is temperatuur, en hoe meet je ze
De temperatuur is de maat voor de warmte van de lucht. Het is wellicht het weercijfer dat je het vaakst bekijkt.
Wat de temperatuur echt meet
De temperatuur geeft aan hoe sterk de heel kleine luchtdeeltjes bewegen: hoe sneller ze bewegen, hoe warmer het is. Je meet ze met een thermometer, en in Europa drukt men ze uit in graden Celsius (°C).
Een meting onder precieze voorwaarden
Om juist te zijn, wordt de officiële temperatuur gemeten in de schaduw, op ongeveer 1,50 m van de grond, beschut tegen regen en wind, in een geventileerde kast die weerhut heet. In de volle zon kan een thermometer veel meer aangeven: dat is niet de echte luchttemperatuur.
💡 0 °C is de temperatuur waarbij water bevriest. Dat is het ijkpunt om te onthouden: eronder worden vorst en sneeuw mogelijk.
In België zakt de temperatuur in de winter zelden onder -10 °C en overschrijdt ze in de zomer zelden 35 °C, maar alles hangt af van de luchtmassa's die ons bereiken.
De gevoelstemperatuur: waarom 20° niet altijd 20° zijn
Twee dagen met 20 °C kunnen heel verschillend aanvoelen: de ene aangenaam, de andere ijskoud. Dat komt doordat ons lichaam niet alleen de temperatuur voelt, maar ook de wind en de vochtigheid.
De wind koelt ons af
Bij wind verliest onze huid sneller haar warmte: men spreekt van gevoelstemperatuur door wind (windchill). Bij sterke, koude wind kan de thermometer 5 °C aangeven terwijl het aanvoelt als 0 °C. Dat is de gevoelstemperatuur.
De vochtigheid, in de andere richting
Bij grote hitte speelt de vochtigheid. Wanneer de lucht heel vochtig is, verdampt ons zweet slecht en kunnen we ons niet meer afkoelen: 30 °C vochtig is veel zwaarder dan 30 °C droog. De gevoelstemperatuur kan dan hoger liggen dan de echte temperatuur.
💡 De gevoelstemperatuur is geen echte temperatuur, maar een schatting van wat je lichaam ervaart, heel nuttig om je te kleden of te beschermen.
Daarom geven de weerberichten vaak een gevoelstemperatuur naast de gemeten temperatuur.
Van vorst tot hittegolf: de extremen
De temperatuur kan extremen bereiken die gevaarlijk worden, in beide richtingen. Ze kennen helpt om je beter te beschermen.
De koude en de vorst
Wanneer de temperatuur tot 0 °C of eronder zakt, bevriest water: gladde wegen, vorst op planten, gevaar voor kwetsbare mensen. Men spreekt van vorst. Een felle koude met wind bijt nog harder door de gevoelstemperatuur.
De hitte en de hittegolf
Aan de andere kant is een hittegolf een periode van intense hitte die meerdere dagen duurt, ook 's nachts. Het lichaam krijgt geen tijd om te herstellen. Dan moet je veel drinken, koel blijven en op ouderen en kinderen letten.
💡 Bij een hittegolf telt niet alleen de piek in de namiddag, maar ook dat de nachten warm blijven.
Tussen die extremen kent België vooral zachte temperaturen, maar de klimaatverandering maakt zeer warme episodes vaker.
Maak een account om te spelen
De quiz en de ranglijst zijn voorbehouden aan leden. Meld je aan of maak een gratis account om je kennis te testen en in de ranglijst te komen.
Aanmelden of account maken
